Вяртанне (на белорусском языке)

- Гэта ты, Мартэн? 
Той проста адказаў: 
- Але, гэта я. 
Другi муж спытаўся: 
- Адкуль жа ты ўзяўся? 
Першы загаварыў: 
- З Афрыканскага берага. Мы наляцелi на плытнечу i пачалi тануць. Выратавалiся ўтрох: Пiкар, Вацiнэль i я. Нас схапiлi дзiкуны i трымалi дванаццаць гадоў. Пiкар i Вацiнэль загiнулi. Нейкi ангельскi вандроўнiк вызвалiў мяне i давёз да Сэта. I вось я тут. 
Мартэнава жонка заплакала, уткнуўшыся тварам у фартух. 
Левек сказаў: 
- Што ж нам цяпер рабiць? 
Мартэн спытаўся: 
- Ты яе муж? 
Левек адказаў: 
- Я! 
Яны зiрнулi адзiн на аднаго i змоўклi. Мартэн абвёў вачыма дзяцей i кiўнуў на дзвюх дзяўчынак: 
- Мае? 
Левек адказаў: 
- Твае. 
Той не ўстаў, не пацалаваў iх, адно сказаў: 
- Божа мой, якiя вялiкiя! 
Левек паўтарыў: 
- Што ж нам рабiць? 
Збянтэжаны Мартэн ведаў не лепш за яго. Урэшце ён вырашыў: 
- Я зраблю, як ты захочаш. Я не хачу пакрыўдзiць цябе. Але гэта складана, бо ёсць хата. У мяне двое дзяцей, у цябе трое, у кожнага свае. Жонка? Цi то твая, цi то мая? Будзе, як скажаш, але хата - хата мая, бо гэта бацькаўшчына, у ёй я нарадзiўся, i ўсе паперы ў натарыуса. 
А Мартэнiха ўвесь час плакала, хаваючы цiхiя слёзы ў блакiтны прыпол. Абедзве вялiкiя дачкi падышлi блiжэй i трывожна пазiралi на свайго бацьку. 
Ён паеў i сам спытаўся: 
- Што нам рабiць? 
Левек надумаўся: 
- Трэба iсцi да кюрэ, ён дарадзiць. 
Мартэн падняўся, ступiў да жонкi, а тая кiнулася яму на грудзi i загаласiла: 
- Мужычок ты мой! Вярнуўся! Мартэн, мой бедны Мартэн вярнуўся! 
I яна абхапiла яго рукамi, раптам наскрозь працятая подыхам мiнулага, болем успамiнаў пра свае дваццаць гадоў i iх першыя абдымкi. 
Гэтак жа ўсхваляваны Мартэн цалаваў яе ў каптур. Абое малыя, пачуўшы матчын плач, разам завылi, а немаўля на руках у малодшай Мартэн запiшчала пранiзлiвым, як разладжаная дудка, галаском. 
Левек чакаў каля дзвярэй. 
- Хадзем, - сказаў ён, - трэба парадкавацца. 
Мартэн адпусцiў жонку, а калi ён глядзеў на дачок, яна сказала: 
- Пацалуйце вы хоць вашага татку. 
Яны падышлi разам, без слёз, здзiўленыя, трохi спалоханыя. I ён кожную цмокнуў у шчаку смачным сялянскiм пацалункам. Немаўля, зусiм блiзка ўбачыўшы чужога, так заплакала, што ледзь не зайшлося. 
Мужчыны пайшлi з хаты. 
Калi яны мiналi "Карчму гандляроў", Левек прапанаваў: 
- Цi не выпiць па шклянцы? 
- Можна, - сказаў Мартэн. 
Яны ўвайшлi, селi ў бязлюдным яшчэ шынку, i Левек крыкнуў: 
- Гэй, Шыко, дзве гарэлкi, дыхтоўнай, Мартэн вярнуўся. Мартэн, маёй жонкi, ведаеш, Мартэн з "Дзвюх сясцёр", якi быў прапаў. 
I пузаты, сыты, з чырвоным тварам карчмар узяў адной рукой тры шклянкi, другой кварту, падышоў i спакойна спытаўся: 
- Бач! Вярнуўся, Мартэн? 
Мартэн адказаў: 
- Вярнуўся.